Co to jest tempomat oraz jak działa?
Tempomat jest urządzeniem, którego głównym zadaniem jest obsługa układu napędowego tak, aby pojazd utrzymywał prędkość zadaną przez kierowcę. Tempomat uwzględnia wszelkie warunki drogowe i dostosowuje prędkość do nich. Nowoczesne tempomaty działają dzięki możliwości elektronicznego sterowania przepustnicą. Jako że to urządzenie trafia do praktycznie każdego auta, warto wiedzieć czym jest tempomat, oraz jak z niego korzystać.
Co to jest tempomat?
Tempomat jest automatycznym urządzeniem sterującym tempem przemieszczania się pojazdu. Rozwiązanie to ma na celu stałe utrzymywanie prędkości zadanej przez kierowcę, bez konieczności trzymania nogi na pedale gazu. Tempomat jest urządzeniem opracowanym w latach 40. XX wieku. Na szeroką skalę został on wprowadzony dopiero w latach 60. Urządzenie to wymyślono w ameryce, gdzie sieć autostrad jest ogromnie rozwinięta, a dystanse do pokonania są ogromne. Tempomat miał odciążyć nogi kierowcy oraz obniżyć spalanie.
Jak działa tempomat?
Dawniej, tempomat obsługiwał przepustnicę mechaniczne, przez co pedał przyspieszenia się samoistnie poruszał. Wykorzystano do tego aktuator sterowany za pomocą zaworów. Aktuator obsługiwał przepustnicę mechanicznie – co powodowało ruch pedału przyspieszenia.
Obecnie natomiast, przepustnica sterowana jest elektronicznie, co nie powoduje poruszania się pedałów. Tempomat jest sterownikiem elektronicznym PID, który na bieżąco sprawdza i porównuje prędkość zadaną z prędkością aktualną. Jeżeli prędkość pojazdu jest zbyt mała, to sterownik uchyla przepustnicę w celu przyspieszenia. Gdy prędkość będzie za duża, sterownik nic nie robi – czeka na samoistny spadek prędkości.
Sterownik bada parametry wejściowe podczas włączenia tempomatu:
- położenie pedału przyspieszenia;
- sygnał określający prędkość;
- położenie pedałów hamulca i sprzęgła;
- sygnały z panelu sterującego tempomatem;
- informacje z ABSu.
Jako że tempomat bada różnice w prędkości zadanej i rzeczywistej, działa on bezustannie od momentu uruchomienia go. Na podstawie różnicy prędkości wprowadza on korekty do położenia przepustnicy, dzięki czemu pojazd utrzymuje stałą prędkość. Tempomat uwzględnia wszelkie działania zewnętrzne, które oddziałują na samochód. Pochylenie drogi oraz silny wiatr nie są przeszkodą dla tempomatu – zwłaszcza dla samochodów z automatyczną skrzynią biegów.
Jak włączyć i wyłączyć tempomat?
Włączenie tempomatu odbywa się zazwyczaj za pomocą wciśnięcia przycisku lub pociągnięcia manetki. Przycisk uruchamiający tempomat zazwyczaj ma na sobie znaczek prędkościomierza ze strzałką. Wciśnięcie tego przycisku powinno uruchomić tempomat, a naciśnięcie ponowne powinno ustawić obecną prędkość samochodu jako docelową. Tempomat powinien mieć również dwa przyciski lub mały joystick do obsługi zadanej prędkości. Dzięki nim możemy zwiększyć lub zmniejszyć prędkość docelową za pomocą przycisków bez konieczności wyłączania tempomatu.
Wyłączenie tempomatu jest równie proste: wystarczy nacisnąć pedał hamulca lub wcisnąć przycisk na panelu obsługi tempomatu. Inaczej jest ze sprzęgłem, ponieważ w części modeli wyłączy ono tempomat, a w innych modelach pozwoli na zmianę biegu.
Tempomat można również wprowadzić w tryb pauzy, podczas którego tempomat pamięta zadaną prędkość, ale nie próbuje rozpędzić samochodu. Wyjście z pauzy zazwyczaj odbywa się poprzez naciśnięcie przycisku oznaczonego jako res.
Tempomat adaptacyjny
Tempomat adaptacyjny to najnowszy i najlepszy tempomat na rynku. Dostosowuje on prędkość pojazdu badając odległość do pojazdu poprzedzającego, ma możliwość odczytywania znaków i dostosowywania się do nich a także jest połączony z nawigacją, dzięki czemu wie kiedy należy zwolnić przed np. skrzyżowaniem. Ponadto, tempomaty dostosowują się do ustawień użytkownika i samochodu. Jazda w trybie sportowym pozwoli na bardziej dynamiczne przyspieszenie a w trybie ekonomicznym przyspieszanie będzie prawie niezauważalne.
Awarie tempomatów
Awarie tego urządzenia są bardzo rzadko spotykane. Dużo częściej zdarzają się usterki czujników samochodowych, które odpowiadają za poprawną pracę tempomatu. W razie problemów z tempomatem, zapraszamy do naszych elektryków samochodowych!
