Dlaczego sprzęgło nie trzyma?

Sprzęgło jest elementem przenoszącym moment obrotowy z wału korbowego silnika do skrzyni biegów. Jego obecność jest niezbędna skrzyni biegów, ponieważ pozwala ona na wykonywanie zmiany biegów. Sprzęgło jest przekładnią cierną, która działa dzięki tarciu występującym między głównymi komponentami zespołu sprzęgła. Sprzęgło jest zaliczane do elementów eksploatacyjnych, które należy z czasem wymieniać, a żywotność jest mocno uzależniona od stylu jazdy kierowcy.

Sprzęgło czym jest i jak działa?

Sprzęgło łączy skrzynię biegów i silnik. Jest to przekładnia cierna, która za pomocą tarcia przenosi energię z koła zamachowego na docisk sprzęgła. Dzięki obecności sprzęgła możemy zmieniać biegi a także zatrzymywać pojazd bez konieczności gaszenia silnika. Układ sprzęgła składa się z kilku elementów, do których zaliczamy:

• koło zamachowe,
• tarczę sprzęgła,
• docisk sprzęgła.

Sam docisk sprzęgła posiada również sprężyny talerzowe, które odpowiedzialne są za poruszanie dociskiem sprzęgła. Sprężyna talerzowa obsługiwana jest za pomocą łożyska oporowego. 

Elementy te znajdują się między skrzynią biegów a silnikiem, na wysokości skrzyni korbowej jednostki napędowej. Tarcza sprzęgła jest spięta z kołem zamachowym, a przeniesienie napędu odbywa się gdy docisk przyciśnie sprzęgło. Dociśnięcie sprzęgła odbywa się gdy pedał sprzęgła jest puszczony. Wciśnięcie pedału sprzęgła powoduje nacisk łożyska oporowego na sprężynę talerzową, co powoduje odsunięcie się docisku od tarczy sprzęgła.

Czym jest poślizg sprzęgła?

Poślizg sprzęgła jest zazwyczaj oznaką sugerującą że tarcza sprzęgła jest już wyeksploatowana. Tarcza sprzęgła ma po swoich obu stronach przymocowane okładziny cierne, które mają za zadanie łapać koło zamachowe i docisk za pomocą tarcia. Zużyte okładziny nie są w stanie przytrzymać wymienionych wyżej elementów, przez co zaczynają się one obracać względem siebie. Zużyta tarcza sprzęgła określana jest mianem spalonego sprzęgła, ponieważ po zdjęciu tarczy często widać na okładzinach zmiany spowodowane wysoką temperaturą. Spalone sprzęgło nie jest w stanie przenosić obrotów, przez co ślizga się. Oprócz poślizgu zdarza się, że występują problemy ze zmianą biegów.

Co powoduje zużycie sprzęgła?

Jazda codzienna powoduje zużycie tego elementu w takim samym stopniu jak hamulców czy zawieszenia. Nie oznacza to jednak, że styl jazdy jest nieważny. Sprzęgło bardzo nie lubi 4 podstawowych czynności:

• agresywna jazda – szybkie ruszanie mocno obciąża sprzęgło. Podczas takiego przyspieszenia sprzęgło bardzo szybko nagrzewa się, co przy wielokrotnym ruszaniu może spowodować spalenie tarczy sprzęgła. To, że sprzęgło się spaliło można poznać po białym dymie wydobywającym się spod samochodu a także po zapachu. Spalone sprzęgło ma zapach porównywalny do zbuka. 

• Jazda na półsprzęgle – przepalenie tarczy jest bardzo łatwe do zrobienia, zwłaszcza gdy mamy nawyk jeździć na półsprzęgle. Czym jest półsprzęgło? Jest to stan, w którym trzymamy pedał sprzęgła lekko wciśnięty. O ile podczas startu jest to niezbędne, to podczas jazdy sprzęgło powinno być puszczone luzem. Nie wolno go dotykać, ponieważ będzie to powodować ślizganie się sprzęgła, i w efekcie jego spalenie.

• wysprzęglenie – niedokładne wysprzęglanie powoduje duże naprężenia w zespole sprzęgła. Zmiana biegów zawsze powinna być poprzedzona wciśnięciem pedału sprzęgła do podłogi. Po zmianie biegów, powinniśmy równym ruchem puścić sprzęgło. Puszczenie sprzęgła za wcześnie również obciąża zespół, doprowadzając do przedwczesnej awarii.

• Stanie z wciśniętym sprzęgłem – wielu kierowców popełnia ten błąd. Podczas oczekiwania na zmianę świateł, powinniśmy przerzucić bieg na luz i puścić sprzęgło. Ciągłe trzymanie sprzęgła zużywa łożysko oporowe i sprężynę talerzową, co może doprowadzić do awarii docisku sprzęgła.

Żywotność zespołu sprzęgła

Producenci często deklarują, że zespół tych elementów powinien wytrzymać minimum 100 tysięcy kilometrów. Oczywiście jest to bardzo zależne od tego, czy często jeździmy po mieście, czy też robimy trasy. Jeżeli będziemy traktować nasze sprzęgło agresywnie, to może się ono poddać już po 40 tysiącach. 
Warto w tym miejscu wspomnieć, że koszt wymiany sprzęgła w samochodzie osobowym zależy od modelu auta. Cena jest większa w dieslach i nowych samochodach, w których koło zamachowe jest popularną dwumasą. Warto zapytać o koszt wymiany swojego mechanika samochodowego.